Vườn quốc gia Kon Ka Kinh: rừng nguyên sinh, thú rừng, đi bộ và nơi hỏi vé

Nếu bạn đã quen những điểm gần phố như Biển Hồ hay núi lửa, Kon Ka Kinh là một chuyến khác hẳn: đi để vào rừng, đi bộ và nghe tiếng chim, không phải để chụp một góc rồi quay về. Dưới đây là vị trí của vườn, những gì có trong rừng, đường đi bộ và nơi hỏi vé.

Vườn nằm ở đâu

Vườn quốc gia Kon Ka Kinh nằm về phía đông bắc tỉnh Gia Lai, cách thành phố Pleiku khoảng 50 km. Đây là khoảng cách tính từ phường Pleiku theo hướng đông bắc, tức chỉ là thước đo sơ bộ. Địa hình kéo từ thung lũng sông Ba ở độ cao 570 m lên tới đỉnh Kon Ka Kinh 1.748 m; từ đỉnh này bạn ngắm được nóc nhà của cao nguyên Pleiku.

Khu vực này nguyên là Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Ka Kinh, sau được nâng cấp thành vườn quốc gia. Năm 2003 vườn được công nhận Vườn di sản ASEAN, và đến năm 2021 UNESCO công nhận Khu dự trữ sinh quyển Cao nguyên Kon Hà Nừng, trong đó Kon Ka Kinh là một trong hai vùng lõi.

Đường đi từ Pleiku

Từ Pleiku, bạn đi theo quốc lộ 19 để vào vườn; khi tính xăng và giờ đi, bạn lấy mốc khoảng 50 km. Trụ sở Ban Quản lý đặt tại xã Ayun, nên nếu bạn định vào rừng cùng người của vườn thì đây là nơi nên ghé hoặc liên hệ trước.

Tuyến lên đỉnh thì đi từ phía Kbang: cung ngắn nhất xuất phát từ Trạm bảo vệ rừng số 5 ở xã Đak Rong, và làng Hà Đừng 1 là điểm bắt đầu đường trekking lên núi. Bạn nên chọn tuyến trước rồi mới tính chuyện xe cộ và chỗ ngủ.

Diện tích và đơn vị quản lý

Vùng lõi của vườn hơn 41.780 ha và vùng đệm khoảng 118.598 ha. Ban Quản lý Vườn Quốc gia Konkakinh mới lập từ việc nhập 3 đơn vị quản lý rừng đặc dụng, đặt trụ sở tại xã Ayun và quản lý hơn 82.000 ha theo quyết định thành lập, nên con số này rộng hơn khu vườn.

Khi vườn mới nâng hạng năm 2002, bên trong được chia thành ba phân khu như bảng dưới, theo số liệu sổ tay đa dạng sinh học cập nhật ngày 15/02/2004. Cùng tài liệu ghi chỉ có 301 cư dân sống trong ranh giới vườn, trong khi vùng đệm có 27.210 người, và vườn cách Khu bảo tồn Kon Cha Răng 12 km về phía tây.

Rừng nguyên sinh và loài vật

Điều khiến Kon Ka Kinh đáng đi nằm ở rừng. Vườn có khoảng 33.565 ha rừng tự nhiên, và đây là nơi duy nhất ở Việt Nam có kiểu rừng hỗn giao khoảng 2.000 ha gồm cây lá rộng lẫn lá kim, cùng những cây quý hiếm như pơ-mu, trắc, chò đãi, kim giao. Rừng ở đây còn giữ nhiều loài thực vật quý hiếm có tên trong sách đỏ Việt Nam và thế giới.

Về thú và chim, vườn là nơi cư ngụ của voọc chà vá chân xám, loài linh trưởng đặc hữu chỉ có ở Việt Nam, với đàn tụ tập được ghi nhận lên đến 50 con, và cũng là một trong những loài linh trưởng đẹp nhất thế giới. Về động vật, thống kê chưa đầy đủ ghi 42 loài thú và 160 loài chim. Loài chim được xem là biểu tượng của vườn là khướu Kon Ka Kinh, còn gọi là khướu tai hung. Muốn lại gần để nhìn và chụp hươu, nai, lợn rừng, khỉ thì có trung tâm cứu hộ và phát triển sinh vật của vườn.

Nếu bạn thích chuyện chim và côn trùng, bảng thống kê của ASEAN còn ghi 29 loài bò sát và 209 loài bướm, và nơi đây là một trong 63 Vùng Chim Quan trọng của Việt Nam. Khướu Kon Ka Kinh mới được phát hiện tại đây năm 1999. Sổ tay đa dạng sinh học năm 2004 còn ghi voọc vá chân xám, vượn đen má hung và hổ Đông Dương trong nhóm thú bị đe dọa toàn cầu của vùng này, cùng bốn loài ếch nhái đặc hữu Trường Sơn. Đó là danh mục của khu rừng, không phải lời hứa bạn sẽ gặp chúng trên một chuyến đi ngắn.

Đi bộ vào rừng

Hoạt động chính ở đây là đi bộ. Từ trụ sở chính, bạn đi bộ vào rừng khoảng một giờ, men theo tuyến giám sát động vật để quan sát thú rừng. Đường mòn xuyên rừng còn lên tới độ cao trên 700 m để vào những cánh rừng nguyên sinh, và những ai thích trekking thì có thể chinh phục các cung đường núi. Với người ưa mạo hiểm, vườn có tour khám phá thiên nhiên kéo dài 4 ngày 3 đêm.

Lên tới đỉnh là chuyện khác hẳn một buổi dạo rừng. Lên đỉnh mất khoảng 10 giờ trekking (chuyến tháng 3/2022), và tới độ cao 1.200 m thì đã giữa trưa; đi cùng là nhân viên bảo vệ rừng của vườn và 2 porter người Bahnar, những người nhận khoán bảo vệ rừng và thỉnh thoảng dẫn khách để có thêm thu nhập. Trên đỉnh không có cổ thụ che bóng mà là rừng trúc dày phủ rêu. Vì thế chúng tôi khuyên bạn đừng tự đi: nhờ Ban Quản lý sắp người dẫn đường, và chuẩn bị sức cho cả ngày.

Nếu chỉ muốn một đoạn nhẹ hơn, tuyến đi bộ có hướng dẫn viên giới thiệu tài nguyên rừng dọc đường sẽ hợp hơn. Quần thể đa cổ thụ ngàn năm tuổi với rễ khổng lồ lộ thiên là điểm đáng dừng, và một đoàn học sinh đã chọn đây làm điểm nghỉ đầu tiên. Đoàn học sinh ấy còn được xem phòng tiêu bản động vật với hàng ngàn mẫu. Thác K50 là điểm tỉnh và vườn đang tập trung khai thác du lịch, và trong vườn có 6 cây đa được công nhận Cây Di sản Việt Nam.

Mùa nào đi rừng đẹp

Cuối mùa khô là thời điểm bạn dễ đi nhất. Một chuyến đầu tháng 3 gặp giữa mùa khô Tây Nguyên mà đỉnh núi vẫn xanh như mùa xuân, và cuối tháng 3 cái oi nồng tan nhanh khi bạn bước vào rừng. Tháng 3 rừng còn điểm hoa vàng cam, tím, hồng, đỏ, trắng cùng cây đâm chồi, và là mùa con ong đi lấy mật của người dân các làng quanh vườn.

Rừng ở đây lạnh và ẩm hơn phố. Hơn 8 giờ sáng núi vẫn chìm trong sương mù dày đặc, và càng đi sâu bạn càng thấy nhiệt độ khác rõ rệt, nên bạn mang áo mỏng và giày bám tốt. Những chuyến đi nói trên diễn ra vào tháng 3 (2022 và 2024), nên nếu bạn đi mùa khác thì hỏi Ban Quản lý về tuyến đang mở trước khi lên đường.

Đi cùng cả nhà cũng hợp: vườn thích hợp cho những chuyến nghỉ cuối tuần của các gia đình, nên bạn chọn đoạn đi bộ ngắn, đi giày bám tốt và mang theo nước.

Độ cao và chuyện cần hỏi trước khi đi

Vườn trải từ thung lũng 570 m lên đỉnh 1.748 m, nên đi dưới thấp hay lên cao là hai chuyến khác nhau. Trước ngày đi, bạn hỏi Ban Quản lý vườn về tuyến đang mở.

Vé, giờ mở cửa và hỏi ai

UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành Quyết định số 2173/QĐ-UBND ngày 09/06/2026 công nhận Vườn quốc gia Kon Ka Kinh là điểm du lịch, và giám đốc vườn chịu trách nhiệm tổ chức quản lý, khai thác và phát triển điểm du lịch theo quy định pháp luật. Gia Lai cũng đã phê duyệt đề án phát triển du lịch sinh thái tại Kon Ka Kinh và Kon Chư Răng, cho phép đầu tư và khai thác du lịch gắn với bảo tồn. Việc phát triển du lịch gắn với bảo tồn còn được kỳ vọng tạo sinh kế cho người dân vùng đệm, còn quanh vườn là những làng bản người Tây Nguyên, nơi nét sinh hoạt văn hóa của người Ba Na và lễ hội cồng chiêng vẫn được lưu giữ.

Giá vé, giờ vào rừng và việc có cần đăng ký trước hay không, bạn hỏi trực tiếp Ban Quản lý Vườn Quốc gia Konkakinh, trụ sở tại Vườn Quốc gia Konkakinh cũ thuộc xã Ayun, trước ngày đi, và hỏi cả đường vào từ Pleiku. Hỏi luôn việc có người dẫn đường cho tuyến đi bộ bạn định chọn, và hỏi cả tour dài ngày nếu bạn muốn ngủ lại.

Ghép với các điểm khác quanh Pleiku

Vì đây là chuyến đi cả buổi trở lên, bạn nên xem nó như một ngày riêng thay vì nhét vào tuyến Biển Hồ. Muốn so sánh với thác nước hoặc núi lửa để chọn một điểm cho cuối tuần, bạn đọc bài thác Phú Cường và các thác gần Pleiku, bài núi lửa Chư Đăng Ya và bài gợi ý cuối tuần ở Pleiku đi đâu. Nếu bạn xếp cả chuyến vài ngày, lịch trình Pleiku cho bạn khung sẵn, và toàn bộ điểm tham quan nằm ở mục Đi chơi.

Muốn đọc thêm từ nguồn nhà nước, bạn mở trang giới thiệu vườn của cơ quan du lịch và văn bản về việc mở rộng quy mô vườn.