Thủy điện Yaly tham quan: có vào được không, vé và việc cần hỏi trước khi đi

Thủy điện Yaly là chỗ bạn dễ thấy trong ảnh và dễ đưa vào lịch trình, nhưng khác với một thác nước hay một hồ nước, cánh cổng ở đây phụ thuộc vào một nhà máy đang chạy và đang được mở rộng. Vậy nên cách đi chắc nhất là biết nhà máy từng cho khách vào đến đâu, rồi hỏi lại trước khi chạy cả quãng đường từ phố. Các điểm khác quanh phố nằm trong nhóm đi chơi quanh Pleiku.

Bây giờ có vào tham quan thủy điện Yaly được không?

Câu trả lời thật là lúc được, lúc không, và nó đổi theo công trường. Công ty chưa đăng giờ mở cửa hay thủ tục tham quan lên trang của mình, nên bạn chỉ biết chắc khi gọi hỏi. Các mốc gần đây như sau.

Mốc mới nhất là mốc đáng tin nhất, nhưng bản tin tháng 7/2026 chỉ cho thấy có khách đi vào, chưa cho biết bạn tự đến vào ngày thường có được vào không. Các năm trước, chỉ riêng dịp lễ Tết nhà máy đã đón 1.500 đến 2.000 lượt khách, nên đây là nơi quen với khách tham quan chứ không phải chỗ cấm cửa. Chúng tôi khuyên bạn coi chuyến đi như một chuyến có điều kiện: gọi trước, và giữ sẵn một điểm khác trong ngày phòng khi cổng không mở.

Về vé, số duy nhất có nguồn là của tháng 3/2022, khi giá giảm từ 50.000 đồng xuống 30.000 đồng một vé. Đó là giá của năm 2022, lúc khách chưa được vào gian máy ngầm, nên đừng lấy nó để tính tiền cho chuyến đi hôm nay mà hãy hỏi lại.

Trước khi đi, gọi ai và hỏi gì?

Trang chủ Công ty Thủy điện Ialy ghi địa chỉ là 727 Phạm Văn Đồng, phường Thống Nhất, tỉnh Gia Lai, và số điện thoại ở chân trang là 0269 2222008. Đó là văn phòng công ty, còn cổng chính vào nhà máy theo bài năm 2022 nằm ở xã Ialy phía Gia Lai. Công ty thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam và có tổ chức dịch vụ tham quan du lịch, nhà máy cũng được UBND tỉnh công nhận đạt tiêu chuẩn điểm du lịch địa phương, nên cuộc gọi hỏi chuyện tham quan không phải chuyện lạ với họ.

Khi gọi, bạn nên hỏi bốn việc, vì mỗi việc đổi hẳn cách bạn sắp xếp buổi đi:

• Ngày bạn định đến có đón khách vào trong không, và đi được đến đâu: chỉ tràn xả lũ và đập dâng, hay cả hầm và gian máy ngầm.
• Vé bao nhiêu, mua ở đâu, đi lẻ có được không hay phải đi theo đoàn.
• Giờ mở cửa và ngày nghỉ trong tuần.
• Có thuê được ca nô trên hồ không, thuê ở đâu và giá thế nào.

Nếu được vào, bạn đi đúng lộ trình, các điểm dừng chân, biển báo và nghe theo hướng dẫn viên, vì đó là điều công ty yêu cầu khi mở lại năm 2022.

Thủy điện Yaly cách Pleiku bao xa và đi thế nào?

Nhà máy cách Pleiku khoảng 40 km về hướng Tây Bắc. Bạn nhập “Thủy điện Ialy” vào Google Maps để lấy đường và thời gian chạy theo giờ bạn đi. Chưa có xe thì xem cách thuê xe máy ở Pleiku.

Tên hành chính của vùng này đã đổi sau đợt sáp nhập, và đó là lý do bạn nên hỏi đường bằng tên công trình chứ không bằng tên xã. Công trình nằm vắt qua hai phía: cổng chính, tràn xả lũ và đập dâng ở xã Ialy phía Gia Lai, còn đài tưởng niệm, cửa nhận nước và nhà máy ở xã Ialy phía Kon Tum cũ. Sau sáp nhập, hai phía đó là xã Ia Ly, tỉnh Gia Lai và xã Ya Ly, tỉnh Quảng Ngãi. Nếu chuyến của bạn còn đi tiếp hướng Kon Tum thì Pleiku đi Kon Tum tính riêng quãng đường đó.

Xã Ia Ly nằm gần các danh thắng như Biển Hồ, chùa cổ Bửu Minh và hàng thông trăm tuổi. Vì vậy nếu nhà máy hôm đó không đón khách, bạn không phải quay về tay trắng: Biển Hồ T’Nưng và Biển Hồ Chè là hai điểm dự phòng cùng khu.

Nếu được vào, bạn sẽ đi qua những gì?

Lộ trình năm 2022 đi từ cổng chính nhà máy qua tràn xả lũ, dọc tuyến đập dâng, lên khu đài tưởng niệm rồi trở về cổng chính, và cả vòng mất khoảng 45 phút. Tràn xả lũ có 6 cửa van cung, mỗi cửa rộng 15 m, và sáng mùa lũ ở đây có khói sương lãng đãng, đôi khi hiện cầu vồng 7 sắc.

Đập dâng hình vòng cung ôm lấy lòng hồ, dài khoảng 1.142 đến 1.190 m và cao chừng 69 đến 70 m. Con đập dài hơn một cây số, đủ để bạn đi bộ một đoạn dọc theo nó mà ngắm lòng hồ một bên, thung sông một bên.

Khu đài tưởng niệm thiết kế hình bát giác trên đỉnh một ngọn đồi, tri ân những người đã hy sinh khi xây dựng công trình. Bạn nên dành thời gian dừng ở đây, vì đó là chỗ nhìn lại cả công trường mà không cần vào trong núi.

Phần khiến nhiều người tò mò là gian máy ngầm, và đó cũng là phần phụ thuộc nhiều nhất vào việc nhà máy có mở hay không. Muốn vào, bạn đi bộ trong đường hầm dài hơn 600 m xuyên núi, rồi tới gian máy ở cao trình 309 m, nơi bốn tổ máy được đặt. Sau gần 25 năm kể từ khi hoàn thành công trình, cuối đường hầm đã bắt đầu có thạch nhũ và măng đá, một chi tiết bạn khó thấy ở nhà máy nào khác. Nước chạy vào nhà máy bằng 2 đường ống đường kính 7 m xuyên núi, mỗi ống dài hơn 4 km, nhưng cửa nhận nước là hạng mục từng bị tạm dừng đón khách năm 2022.

Tháng nào đi thì đẹp?

Khoảng đầu tháng 12 đến tháng 8 dương lịch năm sau là lúc tham quan lý tưởng nhất. Nếu chỉ có một cuối tuần để chọn, chúng tôi khuyên bạn lấy mốc này.

Còn nếu bạn muốn thấy cảnh sương ở tràn xả lũ thì cần chú ý hơn. Sương và cầu vồng 7 sắc chỉ hiện vào sáng những hôm nhà máy xả lũ, mà lịch xả lũ thì không cố định. Khi gọi công ty, bạn hỏi luôn hôm bạn định đến có xả lũ không, và đến vào buổi sáng nếu có.

Ca nô, làng Ia Mơ Nông và đồ mang theo

Xung quanh nhà máy còn có phần lòng hồ để đi chơi. Du khách có thể ngồi ca nô dạo trên lòng hồ, ăn thủy sản lòng hồ và trải nghiệm văn hóa dân tộc ven hồ. Bạn cũng có thể ghé bản làng người Gia Rai và đi thuyền trên sông Sê San, và với người từ xa tới, chuyến ca nô xuôi dòng Sê San thường là phần đáng nhớ nhất.

Ở xã Ia Ly, cách Farmstay Sâm Phát không xa là làng du lịch cộng đồng Ia Mơ Nông của người Jrai, nơi bạn tìm hiểu văn hóa địa phương. Giá và nơi thuê ca nô thì bạn hỏi tại chỗ, vì chưa có đơn vị vận hành nào công bố.

Thứ cần mang không nhiều nhưng không nên thiếu: thức ăn, đồ uống đủ cho chuyến đi một ngày, nhất là khi bạn đi ca nô, vì ven hồ ít hàng quán.

Vì sao nhà máy từng đóng khách, và dự án mở rộng là gì?

Nhà máy mở rộng có công suất thiết kế 360 MW, gồm 2 tổ máy, thi công từ giữa năm 2021. Chính công trường này là lý do bài năm 2022 ghi cửa nhận nước và gian máy ngầm tạm dừng đón khách, và năm 2024 xe tải của dự án khiến đơn vị tạm dừng đón du khách vào trong.

Tiến độ sau đó khá nhanh. Tổ máy số 1 hòa lưới ngày 26/11/2024, và tổ máy số 2 hòa lưới sớm 18 ngày so với kế hoạch, theo bài ngày 14/12/2024. Phần mở rộng tăng thêm sản lượng trung bình khoảng 233 triệu kWh mỗi năm. Điện từ hai tổ máy đó hòa vào lưới điện quốc gia; nếu bạn sống ở Pleiku và muốn hiểu hóa đơn nhà mình thì xem giá điện ở Pleiku.

Đừng nhầm với Sê San 3 mở rộng, một công trình khác công suất 130 MW, dự kiến khởi công tháng 5/2027.

Thủy điện Yaly là công trình thế nào, và tên Yaly nghĩa là gì?

Nhà máy thủy điện Yaly khởi công ngày 4/11/1993 và khánh thành ngày 27/4/2002.

Đây là công trình trọng điểm quốc gia lớn thứ 3, sau thủy điện Hòa Bình và thủy điện Sơn La. Cái tên cũng có chuyện của nó: theo tiếng Gia Rai, Ya là nước mắt, Ly là tên người con gái đẹp, và tương truyền Yaly nghĩa là dòng nước mắt nàng H’Ly. Trước khi xây nhà máy, nơi này là con thác hùng vĩ cao hơn 40 m, còn giờ chỉ còn dấu tích hố xói dưới chân đập. Vì vậy bạn đến đây là đến một dòng thác đã được thay bằng đập, chứ đừng mong thấy thác.

Ghép Yaly với điểm nào cho đủ một ngày?

Vì xã Ia Ly gần Biển Hồ, chùa cổ Bửu Minh và hàng thông trăm tuổi, cách ghép dễ nhất là lấy Yaly làm điểm chính nếu nhà máy mở, hoặc làm điểm thứ hai sau Biển Hồ T’Nưng và Biển Hồ Chè nếu chưa chắc. Bài cuối tuần ở Pleiku gom các điểm quanh phố để bạn chọn thêm, còn lịch trình Pleiku 1, 2, 3 ngày cho biết nên xếp Yaly vào ngày nào. Nếu bạn thích cảnh núi hơn đập nước thì xem núi lửa Chư Đăng Ya và núi Hàm Rồng.